دانش با کیفیت در سطح کسب‌ و کار

" /> دانش با کیفیت در سطح کسب‌ و کار | مدیریت دانش در کسب و کار

دانش با کیفیت در سطح کسب‌ و کار

آذر ۲۶, ۱۳۹۶ 0
Untitled-1-Recovered.gif

مجموعه دانستنی‌های هر فردی از انواع مختلف دانش تشکیل شده است که بیشتر آن‌ها از نوع دانش توصیفی و دانش رویه‌ای است اما تفاوت‌های ظریفی بین آن‌ها وجود دارد. دانش با توجه به ویژگی‌های مختلفی که دارد مانند سطح دانش(عمقی یا سطحی) قابلیت تعمیم دانش، سطح خودکارسازی دانش، سبک و ساختار، به انواع مختلفی تقسیم می‌شود.

انواع دانش

  • دانش موقعیتی

دانش موقعیتی، به اطلاعات و دانستنی‌هایی اطلاق می‌شود که معمولاً در یک حوزه‌ی خاص رخ می‌دهد. دانش موقعیتی به حل‌کننده‌ی مسئله کمک می‌کند ویژگی‌هایی را که به بیان مسئله ربط دارند و آن را بیشتر توضیح می‌دهد متمایز کرده و در صورت لزوم، این اطلاعات را در بیان مسئله بگنجاند. با نگاهی به اثرات یک فرآیند سازمانی بهبود یافته، می‌توان دریافت که هزینه‌ی تولید محصول و یا ارائه‌ی خدمات تحت تأثیر این نوع دانش قرار دارد و کسب‌وکارها از طریق بکارگیری آن به بهره‌گیری بهینه از منابع مالی، انسانی و زمانی خود می‌پردازند.

  • دانش مفهومی

دانش مفهومی در مورد حقایق، مفاهیم و اصولی است که در یک حوزه‌ی خاص به کار می‌رود. دانش مفهومی دربرگیرنده‌ی اطلاعات اضافی برای حل‌کننده‌ی مسئله است که از آن برای حل مسئله استفاده می‌کند. در این نوع دانش در واقع بخش‌های شناخته‌شده‌ی مسئله توضیح داده می‌شود. این نوع دانش به بازنمایی مسئله کمک می‌کند. گاهی کسب‌وکارهایی که فاقد این نوع دانش هستند بخش اعظمی از ثروت خود را شامل پول، زمان و نیروی انسانی از دست می‌دهند و به واسطه آن کیفیت محصول و خدماتشان تحت تأثیر قرار می‌گیرد.

  • دانش رویه‌ای

دانش رویه‌ای دانشی است که چگونگی حل یک مسئله را توضیح می‌دهد و قوانین، استراتژی‌ها، اهداف و فرآیندها را بررسی می‌کند. دانش رویه‌ای به فرد حل‌کننده‌ی مسئله کمک می‌کند تا از یک مرحله‌ی حل به مرحله‌ی دیگر قدم بگذارد. این نوع دانش می‌تواند یک ویژگی قوی و محدود به حوزه و یا یک ویژگی کلی و قابل تعمیم(البته ضعیف) داشته باشد. نیروهای دانشی معمولاً از تخصص خود برای انجام کار به رویه‌ای متمایز از رقبا استفاده می‌کنند که منجر به افزایش کیفیت و کاهش هزینه‌ها می‌شود. محصولات و خدمات در بازار از بعد ویژگی بعد از مدتی به یکدیگر نزدیک می‌شوند اما این دانش رویه‌ای است که با بهبود سطح کیفیت محصولات، خدمات، تولید و ارائه‌ی آن با هزینه‌ی کمتر ثروت خلق شده را بهبود می‌یخشد.

  • دانش راهبردی

دانش راهبردی به دانشجویان(افراد) کمک می‌کند تا فرآیند حل مسئله را سازماندهی کنند. این نوع دانش افراد را راهنمایی می‌کند که کدام مراحل را برای رسیدن به یک راه‌حل یا جواب باید طی کنند. در سطوح بالاتر دانش راهبردی روش بهینه اجرای کار را شناسایی و با اجتناب از خطاها به مدیریت منابع محدود سازمان می‌پردازد.
عناصر دانش متعلق به سه نوع اول دانش، خاص، محدود و برای انواع خاصی از مشکلات در یک حوزه قابل اجرا است در حالی که آخرین نوع دانش یعنی دانش راهبردی برای طیف وسیع‌تری از انواع مشکلات در یک حوزه‌ی قابل اجرا و عملی است.

ویژگی‌های دانش

مفاهیم زیادی برای توصیف ویژگی‌های دانش استفاده شده‌اند. مفاهیم عمومی، انتزاعی، غیر رسمی، تفصیلی و ساختاری تنها چند نمونه هستند. برخی از ویژگی‌ها به روابط بین انواع دانش اشاره می‌کنند در حالی که بقیه به انواع دانش اشاره می‌کنند.

  • سطح دانش: عمقی یا سطحی

سطح دانش، اصطلاحی است که در متون و حرفه‌های آموزشی به کار می‌رود. در اکثر موارد، تمایز بین دانش سطحی و یا دانش عمیق وجود دارد و گفته می‌شود که دانش عمیق خوب و دانش سطحی بد و ضعیف است. دانش زمانی عمیق نامیده می‌شود که به پایگاه دانش یک فرد متکی است؛ دانشی معتبر است که هنگام دریافت اطلاعات خارجی با توجه به مفاهیم، اصول و یا رویه‌های حوزه‌ی مورد نظر معنی ‌شود. چنین دانشی از فرم غیرانتزاعی اطلاعات خارجی که دانش از آن استخراج می‌شود، متفاوت است. گاهی ممکن است افراد که حجم بالایی از اطلاعات تخصصی را در اختیار دارند نتوانند از آن‌ها در عمل استفاده کنند و هیچ گاه ثروتی خلق نشود.

  • ساختار دانش

یکی از اولین محققانی که نقش ساختار دانش در حافظه را مورد بررسی قرار داد لارکین (Larkin) بود. او پس از انجام تحقیقات خود روی موضوع حل مسئله‌ی کارشناسان و تازه کارها به این نتیجه رسید که بخش اعظمی از دانش ذخیره شده در حافظه‌ی یک متخصص نه با برتری کلی حافظه بلکه با بخش‌بندی و تقسیم اطلاعات به واحدهای بزرگ و معنادار حاصل شده است. در واقع نوع سازماندهی دانش است که اکثر تازه کارها فاقد آن هستند.
ریف نیز معتقد است که ساختار سلسله‌مراتبی، مناسب‌ترین نوع ساختار برای حفظ دانش، برای فرآیندهای جستجوی سریع و کارآمد و برای تطبیق عناصر جدید دانش است. عمق و ساختار دانش جدا از یکدیگر نیستند. معرفی دقیق عناصر دانش، امکان تعمیم و جداسازی دانش را فراهم می‌کند که برای ساخت طرح مسئله و ساخت یک ساختار سلسله مراتبی مورد نیاز است.

  • دانش خودکار در برابر غیرخودکار

عملکرد کاری یک فرد مبتدی می‌تواند یک انتخاب و اجرای آگاهانه‌ی کار بر اساس روش‌های عمومی باشد اما همین عملکرد برای یک متخصص یک فرآیند مستمر، جاری و خودکار است با این تفاوت که کار محوله را مبتنی بر حوزه‌ای قوی و دانش سازمان یافته‌‌ای از اصول و روش‌های اجرای کار، انجام می‌دهد. تحلیل‌های مختلف درباره‌ی انواع پایگاه دانش به نظریه‌های شناختی مربوط هستند و نظریه‌های شناختی، طرح‌های طبقه‌بندی کلی برای انواع دانش معرفی می‌کنند.

  • سبک دانش

دانش را می‌توان در حافظه‌ی بلند مدت به صورت مجموعه‌ای از تحلیل‌ها و یا تصاویر ذخیره کرد.
می‌توان فرضیه‌ی پایویو را در متمایزسازی دو سبک دانش دنبال کرد: کلامی(تحلیلی) و تصویری(قیاسی)
نمودارها نقش محوری در حل مسئله در علم دارند. آن‌ها را می‌توان برای سازماندهی و معنا دادن به دانش استفاده کرد. در حوزه‌هایی که روابط فضایی نقش مهمی دارند، از جمله فیزیک و شیمی، استفاده از بازنمایی‌های تصویری برای عملکرد کار ضروری است. کاملاً مشخص است استفاده از تصاویر در بازنمایی یک مسئله، مؤثر و کارآمد است.

  • قابلیت تعمیم دانش: دانش عمومی در مقابل دانش خاص حوزه

ویژگی عمومی در مقابل ویژگی خاص یک حوزه، اغلب برای دانش راهبردی و رویه‌ای به کار می‌رود. استراتژی‌های حل مسئله اغلب در یک سطح عمومی تعریف می‌شوند. بسیاری از نویسندگان استراتژی‌های حل مسئله را متشکل از چهار مرحله می‌دانند: تحلیل و یا توصیف، برنامه‌ریزی و یا توضیح، اجرا، بررسی یا تأیید. فرآیندهای کاوشی اغلب بخشی از یک استراتژی هستند، ممکن است کلی و مستقل از حوزه باشند اما اغلب آن‌ها به یک حوزه‌ی خاص مربوط می‌شوند.

مقالات مرتبط : 

اقتصاد دانش ‌بنیان یک رویکرد اضافی نیست!


پاسخ دادن

آدرس ایمیل شما منتشر نمی شود. فیلدهای ضروری نشانه گذاری شده اند *


عضویت در خبرنامه

درباره ما

تمامی حقوق برای مجمع اقتصادی فناوری نانو محفوظ می باشد. طراحی و پیاده سازی توسط فرا محتوا